در سالهای اخیر، انرژی خورشیدی به مهمترین محرک تحول در نظام انرژی جهان تبدیل شده و تازهترین گزارشها نشان میدهد این روند در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نیز ادامه دارد، هرچند با تغییراتی در سرعت رشد و مدل سرمایهگذاری. طبق پیشبینیهای منتشرشده توسط International Energy Agency، انرژی خورشیدی قرار است حدود ۸۰ درصد از افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر جهان در سالهای آینده را تشکیل دهد و نقش اصلی در توسعه برق پاک داشته باشد. این رشد به دلیل کاهش هزینه پنلها، سرعت نصب بالا و حمایت سیاستی کشورها رخ داده است.
بر اساس آمار جهانی، سال ۲۰۲۴ رکورد تازهای در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر ثبت شد و بیش از ۵۸۵ گیگاوات ظرفیت جدید به شبکه برق جهان اضافه شد که بخش عمده آن مربوط به انرژی خورشیدی بود. این افزایش باعث شد مجموع ظرفیت تجدیدپذیر جهانی به حدود ۴۴۴۸ گیگاوات برسد و سهم انرژی پاک در توسعه تولید برق جهان به بیش از ۹۰ درصد برسد. چنین روندی نشان میدهد خورشیدی دیگر یک فناوری مکمل نیست، بلکه به ستون اصلی تولید برق آینده تبدیل شده است.
در حوزه سیاستهای جهانی انرژی نیز تحولات بزرگی رخ داده است. گزارشهای خبری جدید نشان میدهد چین در سال ۲۰۲۵ برای نخستین بار ظرفیت تولید برق پاک خود را از سوختهای فسیلی بیشتر کرد و انرژی خورشیدی سهم بزرگی در این تغییر ساختاری داشت. طی یک دهه گذشته، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی چین بیش از پانزده برابر افزایش یافته و اکنون سهم آن در سبد انرژی کشور بهطور قابلتوجهی رشد کرده است. این تغییر نشاندهنده حرکت اقتصادهای بزرگ جهان به سمت انرژیهای کمکربن است.
در مناطق دیگر جهان نیز خورشیدی به سرعت در حال گسترش است. آفریقا در سال ۲۰۲۵ سریعترین رشد بازار خورشیدی را تجربه کرد و ظرفیت نصبشده آن حدود ۱۷ درصد افزایش یافت. کاهش قیمت پنلها و باتریها، حذف تدریجی یارانه سوختهای فسیلی و افزایش سرمایهگذاری در تولید داخلی تجهیزات خورشیدی از عوامل اصلی این رشد بودهاند. علاوه بر این، بسیاری از کشورهای این قاره اکنون بخش قابلتوجهی از برق خود را از خورشید تأمین میکنند که نشانهای از تغییر الگوی توسعه انرژی در اقتصادهای نوظهور است.
با وجود این رشد چشمگیر، تحلیلها نشان میدهد بازار خورشیدی در حال ورود به مرحلهای جدید است. برخی پیشبینیها حاکی از آن است که پس از سالهای رشد انفجاری، میزان نصب سالانه نیروگاههای خورشیدی در سال ۲۰۲۶ ممکن است اندکی کاهش یابد یا به سطحی پایدار برسد. با این حال، حتی در صورت کاهش سرعت رشد، انتظار میرود هر سال صدها گیگاوات ظرفیت جدید اضافه شود و مجموع ظرفیت جهانی تا پایان دهه به شکل چشمگیری افزایش یابد.
از نظر فناوری نیز صنعت خورشیدی وارد مرحله تازهای شده است. توسعه ذخیرهسازی انرژی، پروژههای خورشیدی همراه با باتری، قراردادهای بلندمدت خرید برق و ورود شرکتهای بزرگ فناوری به سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی از جمله روندهای مهم جدید هستند. این تحولات موجب شده انرژی خورشیدی نهتنها بهعنوان منبعی پاک، بلکه بهعنوان گزینهای اقتصادی و قابل اتکا برای شبکههای برق آینده مطرح شود.
در مجموع، تازهترین دادهها نشان میدهد جهان در آستانه یک تغییر بنیادین در نظام انرژی قرار دارد؛ تغییری که در آن انرژی خورشیدی نقش محوری خواهد داشت. کاهش هزینه فناوری، افزایش تقاضای برق، فشارهای زیستمحیطی و رقابت اقتصادی کشورها همگی باعث شدهاند خورشیدی به مهمترین گزینه تولید برق قرن بیستویکم تبدیل شود و انتظار میرود این روند در سالهای آینده نیز با شدت ادامه یابد.